Dẫn luận ngôn ngữ học tri nhận

Dẫn luận ngôn ngữ học tri nhận

Hết hàng
  • Hết hàng
Mua hàng ngay
Giao tận nơi, nhận hàng nhận tiền

Một vấn đề lớn đối với nhiều lý thuyết ngôn ngữ học đương thời là những thuyết này đền với người ngoài ngành với một chủ nghĩa hình thức hiểm hóc, bí ẩn. Có lẽ, đối với hầu hết những độc giả của cuốn sách này, lời chào mừng bất ngờ là: Ngôn ngữ học Tri nhận là một ngoại lệ. Điều này không có nghĩa là mô hình này không có một cơ cấu lý thuyết phức tạp. Trái lại, một vài công trình chuyên sâu của lý thuyết này đặt ra một thử thách trí tuệ to lớn, dựa trên những luận cứ tinh tế, viện dẫn nhiều khái niệm tương tác với nhau hết sức rắc rồi. Nhưng ít nhất, bản chất của lý thuyết này không đặt ra những rào chắn quá lớn về mặt hình thức cho những người ngoài ngành, những người mong muốn làm quen phần nào với cách tiếp cận này, với hi vọng nó sẽ mang đến một chiều kích hữu ích cho nhãn quan về ngôn ngữ.


Một trong những đặc điểm hấp dẫn nhất của Ngôn ngữ học Tri nhận là chú trọng vào nghĩa. Cách xử lý tương đối nghèo nàn đối với nghĩa ở một số lý thuyết về ngôn ngữ ắthẳn là căn nguyên khiến dân ngoại đạo ngôn ngữ học bối rối. Nhưng chính bản chất của cách xử lý tri nhận trong lĩnh vực này là cái khiến nó trở nên hấp dẫn trong thời buổi hậu hiện đại này. Cụ thể là, sự nhấn mạnh vào khái niệm cách diễn giải trong mô hình này khiến nó hoàn toàn khác biệt với những cách tiếp cận trước đây đối với nghĩa.


Nhấn mạnh vai trò của cách diễn giải, nhà ngôn ngữ học tri nhận đã tách mình ra khỏi những cách xử lý trước đây của ngữ nghĩa học, vốn dựa trên giả định cho rằng nghĩa độc lập với tri giác và sự tri nhận con người, và vì thế có thể được khách quan hoá và hình thức hoá. Điểm thông nhất giữa các nhà ngôn ngữ học tri nhận (bất luận việc họ khác biệt đến thế nào ở những phương diện khác) là sự tuân thủ nguyên lý: biểu thức ngôn ngữ mã hoá một cách tri giác cụ thể về cái tình huống hữu quan. Điều này có nghĩa là sự mã hoá ngôn ngữ liên quan đến những nhân tố như sự lựa chọn, phối cảnh, tiêu điểm, đẩy vào hậu cảnh, khung hoá, các mô hình phạm trù hoá,… Rõ ràng đến lượt mình điều này đã khiến cách tiếp cận tri nhận gắn bó với những xu hướng hiện nay trong những ngành gần gũi – cụ thể là với Lí luận văn học và Văn hoá học – hơn rất nhiều so với những lí thuyết ngôn ngữ khác. Chính vì lý do này, nếu không nói là không vì lý do nào khác, mà mô hình tri nhận xứng đáng được phổ biến tới những học giả thuộc những chuyên ngành khác.

Nhà Sách Tri Văn

Top
x
img

Thêm vào giỏ hàng thành công

 

X