Bí Tích Hôn Phối - Sự tiến triển Thần Học và Giáo Luật về sự ưng thuận và hoàn hợp trong lịch sử Giáo Hội - Lm. J.B. Lê Ngọc Dũng

BÍ TÍCH HÔN PHỐI - SỰ TIẾN TRIỂN THẦN HỌC VÀ GIÁO LUẬT VỀ SỰ ƯNG THUẬN VÀ HÒA HỢP TRONG LỊCH SỬ GIÁO HỘI

Tác Giả : Lm. J.B. Lê Ngọc Dũng

Nội dung tác phẩm này được chuyển dịch và viết lại từ luận án tiến sĩ Giáo luật của Lm. J.B. Lê Ngọc Dũng với đề tài “The New Concept of Conjugal Consummation in the 1983 Code", Roma 2009. Trưởng khoa Giáo luật, Giáo sư Luigi Sabbarese của Pontificia Università Urbaniana nhận thấy đây là một luận án rất có giá trị nên đã cho phép xuất bản toàn bộ luận án. Cuốn sách là một nghiên cứu khá công phu về giáo thuyết hôn nhân theo dòng lịch sử Giáo hội, trong đó, nhiều văn bản gốc Latinh khó hiểu đã được truy tìm để làm rõ tư tưởng, quan điểm của các Đức Giáo hoàng, các nhà thần học, giáo luật về vấn đề hôn nhân. Nhờ những truy tìm những giáo thuyết, tư tưởng của những tác giả hoặc giáo huấn khác nhau tiến triển theo dòng lịch sử Giáo hội, chúng ta có thể khám phá ra những ý nghĩa đúng đắn và đa diện hơn về đời sống hôn nhân gia đình.

Luận án này cũng giúp ích rất nhiều cho các linh mục, tu sĩ... đang còn làm những tiểu luận hay luận án về chủ đề hôn nhân gia đình, vì họ có thể tìm thấy nơi đây nhiều nguồn tài liệu trong kho tàng phong phú của giáo huấn Giáo hội. Các giáo sĩ hoặc giáo dân khác cũng có thể trau dồi thêm kiến thức, hiểu biết sâu hơn về hôn nhân, nhờ đọc các nghiên cứu này.

Giuse Huỳnh Văn Sỹ - Giám mục Giáo phận Nha Trang

----

Công đồng Vatican II với Hiến chế Gaudium et Spes khám phá hôn nhân Công giáo một cách sâu rộng và đúng đắn hơn. Để tiến đến thành tựu này, Giáo hội cũng đã trải qua những giai đoạn tranh luận thần học và giáo luật đáng chú ý, lược bỏ những quan niệm sai lầm do ảnh hưởng văn hoá, triết học trần thế. Tác phẩm này khảo cứu và ghi lại những sự tiến triển giáo thuyết hôn nhân trong lịch sử Giáo hội, được trình bày trong sáu chương:

- Chương đầu tiên xem xét tư tưởng của các Giáo phụ về vai trò và giá trị đạo đức của hành vi phối hợp vợ chồng và cái nhìn thần học của họ về vấn đề hôn nhân. Các tư tưởng ấy có thể được nhiều nhà đạo đức học hiện đại coi là bi quan, nhưng đã hưởng mạnh mẽ trong lịch sử của Giáo hội về cả vấn đề giáo lý lẫn giáo luật về hôn nhân trong một thời gian rất lâu dài. côn

- Chương thứ hai tập trung vào thuyết hôn nhân «hoàn hợp» của Gratian, đại diện cho trường phái Bologna vào thế kỷ XII. Thuyết này minh chứng rằng hôn nhân giữa Đức Trinh Nữ Maria và Thánh Giuse chưa phải là hôn nhân thật sự vì thiếu sự hoàn hợp, đi ngược lại học thuyết về sự «ưng thuận» của trường phái Paris.

- Chương thứ ba theo dõi bước tiến đi đến một sự thành hình của một Hôn phối «bí tích», đầu tiên được Công đồng chung Florence (1439) ấn định. Trong bước tiến này, thần học về hôn nhân của Thánh Thomas Aquinas, trong Tổng luận Thần học - Summa Theologiae của ngài và phần Phụ lục – Supplementum đã đóng góp rất lớn. Ngài đã bình tác phẩm Sententiae IV của Peter Lombardo về ý nghĩa của hành vi phối hợp vợ chồng trong hôn nhân.

- Chương thứ tư bắt đầu bằng một phần giải thích ngắn gọn về khái niệm hôn nhân được khẳng định trong Bộ luật năm 1917, sau đó nghiên cứu chi tiết khái niệm về hôn nhân. Chương này cũng xác định và khám phá một số khái niệm như bất lực giao hợp, rối loạn tình dục và phương pháp tránh thai, đồng thời giải thích thêm lý thuyết truyền thống về sự «phối hợp vợ chồng hoàn hảo» (copula perfecta) và sự phát triển của nó, mở ra khái niệm mới về sự hoàn hợp hôn nhân.

- Chương thứ năm đề cập đến sự tiến triển của thần học về hôn nhân trong Công đồng Vatican II và vài Giáo huấn của Giáo hội khác sau Công đồng. Chiều kích tình yêu, tình dục được nhìn với tính cách mới mẻ, gây thay đổi đáng kể cái nhìn về hôn nhân.

- Chương thứ sáu khai triển về sự hoàn hợp in umano modo (trong cách thức hợp nhân tính) được ấn định trong Bộ luật mới, dựa theo lời dạy của Công đồng. Nhiều ý tưởng khác nhau do nhiều tác giả đề xuất về ý nghĩa và các điều kiện cần thiết cho sự hoàn hợp, đã được Uỷ ban sửa đổi Bộ luật 1983 xem xét trong quá trình biên tập Bộ luật.

Hoàn hợp hôn nhân in umano modo (theo cách thức hợp nhân tính) phản ánh học thuyết mới của Giáo hội về hôn nhân, trong đó các hành vi phối hợp vợ chồng phải thể hiện tình yêu vợ chồng để hoàn thiện ơn gọi riêng của họ. Vợ chồng thực hiện sự hiến dâng cho nhau thông qua các hành vi phối hợp vợ chồng khiến họ trở thành một xác thịt» trong sự hiện hữu toàn diện tâm linh và thể xác của con người. Sự hoàn hợp hôn nhân phải là điều gì đó sâu thẳm nhất thuộc về con người được Thiên Chúa tạo dựng và nó phải phản ánh sự thánh thiện của con người, tức là hình ảnh của Thiên Chúa.

Lm. J. B. Lê Ngọc Dũng