Kinh Tế Học Vì Lợi Ích Chung

Kinh Tế Học Vì Lợi Ích Chung

Tác giả: Jean Tirole

Kinh tế học vì lợi ích chung: Làm thế nào để các quyết định kinh tế phụng sự số đông? là tác phẩm nổi bật của Jean Tirole – nhà kinh tế học người Pháp, đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2014.

Cuốn sách được viết với mong muốn đưa kinh tế học ra khỏi khuôn khổ học thuật khô khan, để chỉ ra rằng: kinh tế học không chỉ là con số hay biểu đồ – mà chính là công cụ giúp xã hội phát triển công bằng, bền vững, vì lợi ích chung.

Tirole đặt ra một giả thuyết thú vị: Nếu bạn sắp sinh ra trong một xã hội nhưng không biết mình sẽ là ai – giàu hay nghèo, mạnh khỏe hay yếu thế – bạn muốn xã hội đó được tổ chức như thế nào? Câu hỏi này mở lối dẫn người đọc khám phá hàng loạt vấn đề kinh tế - xã hội cấp bách.

 Nội dung cuốn sách

Jean Tirole bàn luận những chủ đề trọng yếu của thế kỷ 21:

* Biến đổi khí hậu

Thách thức trong việc cắt giảm khí thải khi ai cũng muốn “người khác làm trước”.

Giải pháp: định giá carbon toàn cầu – buộc người gây ô nhiễm phải trả chi phí thật sự.

Tuy nhiên, việc đạt được cam kết chung giữa các quốc gia vẫn là điều vô cùng khó khăn.

*Kinh tế số và đổi mới sáng tạo

Sự thống trị của các tập đoàn công nghệ toàn cầu đặt ra vấn đề về cạnh tranh, dữ liệu và thuế.

Nguy cơ: quyền lực tập trung làm xói mòn lợi ích người tiêu dùng và kìm hãm đổi mới.

Giải pháp: xây dựng khung pháp lý công bằng và bền vững.

* Thị trường lao động

Nghịch lý: luật bảo vệ lao động quá cứng nhắc lại khiến doanh nghiệp ngại tuyển dụng.

Tirole đề xuất:

Thị trường lao động linh hoạt hơn (tuyển dụng và sa thải dễ dàng hơn).

Nhà nước phải bảo đảm an sinh và đào tạo lại cho lao động.

*Cạnh tranh và độc quyền

Trong các ngành có hiệu ứng mạng lưới mạnh (viễn thông, nền tảng số), một công ty có thể chiếm trọn thị trường.

Nếu thiếu điều tiết, người tiêu dùng chịu thiệt, doanh nghiệp mới khó tồn tại.

Tirole nhấn mạnh sự cần thiết của chính sách công cân bằng: vừa khuyến khích đầu tư, vừa ngăn ngừa lạm dụng quyền lực.

*Bố cục cuốn sách gồm 5 phần:

• Kinh tế học và xã hội
• Nghề nghiệp của nhà kinh tế học
• Bộ khung thể chế cho nền kinh tế
• Những thách thức lớn về kinh tế vĩ mô
• Thách thức về công nghiệp