Sự khôn ngoan luân lý - Bài học và bản văn từ truyền thống Công giáo - James F. Keenan, SJ

SỰ KHÔN NGOAN LUÂN LÝ - BÀI HỌC VÀ BẢN VĂN TỪ TRUYỀN THỐNG CÔNG GIÁO

Tác giả: James F. Keenan, S.J.

Căn tính Công giáo không chỉ được định hình bởi nỗi bận tâm về tội lỗi. Chúng ta biết rằng cộng đồng Công giáo được hình thành bởi một truyền thống lâu dài và sống động, truyền thống mời gọi chúng ta xa tránh tội lỗi và bước theo Đức Kitô. Từ chính kinh nghiệm của mình, chúng ta biết rằng sự khôn ngoan của truyền thống đã truyền dạy chúng ta biết yêu thương, đề cao vai trò ưu tiên của lương tâm, và cung cấp cho chúng ta một ngôn ngữ để nói về những đau khổ của mình cũng như lắng nghe nỗi đau của người khác. Những bài học ấy chúng ta đã lãnh nhận trong suốt cuộc đời mình nơi cộng đồng Công giáo, và hy vọng rằng, qua những trang sách này, chúng ta lại một lần nữa được tiếp xúc với sự khôn ngoan mà chúng chuyển tải.

Truyền thống cũng trao cho chúng ta nhiều bản văn khác nhau để đón nhận sự khôn ngoan ấy. Chúng ta đã nghe những bài giảng về Đức Giêsu, những giáo huấn giáo lý về Mười Điều Răn, những chỉ dẫn về các nhân đức, và những lời mời gọi thực hành các việc thương xót.

Những bài học và bản văn ấy đã góp phần đào luyện chúng ta. Tuy nhiên, chúng không chỉ hiện diện trong những lời được viết trên giấy hay được truyền đạt trong lớp học. Chúng còn được biểu lộ qua nhiều thực hành và hành động cụ thể, nhờ đó chúng ta được trở thành những môn đệ sống động và tích cực của Đức Kitô.

Cuốn sách SỰ KHÔN NGOAN LUÂN LÝ hướng đến bốn “bản văn” then chốt khác của việc đào luyện luân lý truyền thống: con người Đức Giêsu trong Tân Ước, Mười Điều Răn trong sách giáo lý, việc thực hành Các Việc Thương Xót Phần Xác, và việc vun trồng bốn nhân đức trụ. Trong lịch sử đào luyện luân lý Kitô giáo, đây chính là những “bản văn” mà các giám mục, nhà giảng thuyết, thầy dạy, dòng tu, hiệp hội giáo dân, hội đoàn đạo đức và nhiều thành phần khác trong Giáo hội thường xuyên quy chiếu đến, nhằm giúp con người trưởng thành trong tư cách là những chủ thể luân lý. Chính những bản văn ấy đã trở thành các nguồn mạch nuôi dưỡng và phát triển sự khôn ngoan luân lý của truyền thống Kitô giáo.

Qua nhiều thế kỷ, từ những bản văn ấy, đã xuất hiện một số bài học cụ thể. Chúng được lặp lại lặp lại nhiều lần, góp phần định hình và làm sáng tỏ hơn nội dung của sự khôn ngoan này. Vì thế, trước khi khảo sát các bản văn mà những vị thầy của chúng ta đã sử dụng, tôi sẽ xem xét những bài học chúng ta đã học được về tình yêu, lương tâm, tội lỗi và đau khổ. Đồng nghiệp của tôi, Giáo sư Margaret Farley – người giữ ghế Giáo sư mang tên Gilbert Stark tại Đại học Yale – lập luận rằng, bất chấp mọi hoài nghi và chất vấn của thế giới hậu hiện đại, tình yêu và đau khổ vẫn là hai kinh nghiệm nhân sinh đích thực, được con người ở mọi thời đại và mọi nền văn hoá cùng chia sẻ cách phổ quát. Về phần mình, tôi muốn bổ sung rằng, đối với các Kitô hữu, kinh nghiệm về lương tâm và tội lỗi cũng là hai thực tại nền tảng không kém phần chắc chắn khác trong đời sống đức tin. Hợp lại với nhau, bốn kinh nghiệm này cùng những bài học phát sinh từ chúng cấu thành những yếu tố quan trọng nhất trong lịch sử của sự khôn ngoan luân lý Kitô giáo. Cuốn sách này là một lời mời gọi khám phá sâu xa hơn các kinh nghiệm và bài học ấy, đồng thời tìm cách vận dụng chúng vào đời sống hằng ngày của chúng ta.

Vì thế, tôi tin rằng, khi suy tư về từng bản văn và bài học này, bạn và tôi có thể một lần nữa tiếp xúc với những nguồn ảnh hưởng mang tính đào luyện đã góp phần hình thành di sản mà chúng ta được đón nhận. Chúng ta có thể một lần nữa hiểu và trân trọng điều mang lại ý nghĩa cho cuộc sống, cũng như điều làm cho các tương quan với gia đình, bạn bè trở nên phong phú hơn. Kết thúc chín chương này, với nhận thức rằng việc nhìn lại quá khứ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hiện tại, tôi chuyển sang chương kết luận để nhìn về phía trước. Tại đó, tôi khép lại cuốn sách bằng cách suy tư về tương lai và về vai trò lãnh đạo dưới lăng kính của niềm hy vọng.

- Trích Dẫn Nhập

---

James F. Keenan, S.J. là một linh mục Dòng Tên người Mỹ, nhà thần học luân lý, chuyên gia đạo đức sinh học, tác giả, Giáo sư Thần học mang tên Canisius, Giám đốc Viện Dòng Tên và Phó Hiệu trưởng phụ trách Hợp tác Toàn cầu tại Đại học Boston. Không chỉ là một học giả lỗi lạc với hơn 25 đầu sách và 300 bài tiểu luận đã được xuất bản, ông còn là người sáng lập mạng lưới Catholic Theological Ethics in the World Church (CTEWC).