Bộ sách Sơn Hải Kinh (2 Quyển)

Bộ sách Sơn Hải Kinh - Sơn Hải Kinh Đồ

Sưu tầm, dịch và biên soạn: Nguyễn Đức Vịnh

Trong kho tàng điển tịch của người Trung Hoa, Sơn hải kinh là một bộ sách rất đặc biệt. Nó bao hàm nội dung về rất nhiều phương diện, từ địa lý, thiên văn, lịch sử, thần thoại, khí tượng cho tới động vật, thực vật, khoáng vật, y dược, tôn giáo. Những ghi chép trong sách tuy cũng có một số có thể ấn chứng với thực tế, nhưng phần nhiều vẫn mang màu sắc thần thoại, có lẽ được dựa vào trí tưởng tượng mà viết nên. Cũng bởi thế mà người thời Thanh khi biên soạn Tứ khố toàn thư có nhận định rằng sách này “ba hoa về những chuyện thần tiên ma quái, không có gì là chân thực, thực là tổ của dòng tiểu thuyết vậy. Đưa vào Sử bộ, không thể chấp thuận được vậy”, rồi bèn đổi sang Tử bộ, xếp vào loại Tiểu thuyết gia.

Về mặt kết cấu, bản Sơn hải kinh mà chúng ta có thể thấy được ngày nay cả thảy có 18 quyển, trong đó 5 quyển đầu được gọi chung là Ngũ tạng sơn kinh, hay gọi tắt là Sơn kinh, chủ yếu ghi chép về núi non và sản vật các nơi cùng với nghi thức cúng tế thần thánh; 13 cuốn sau được liệt vào nhóm Hải kinh, lại được chia ra làm các nhóm nhỏ hơn là Hải Ngoại kinh, Hải Nội kinh và Đại Hoang kinh, chủ yếu ghi chép về hình thế địa lý và phong thổ nhân tình ở các vùng. Về thứ tự trình bày các phương hướng, ngoại trừ Đại Hoang kinh thì các phần còn lại đều được sắp xếp theo thứ tự nam, tây, bắc, đông, khác hẳn với lẽ thường. Đây là một bí ẩn mà đến nay chưa người nào có thể đưa ra lời giải đáp xác đáng, cũng chưa ai phát hiện ra một cuốn thư tịch nào khác được chép theo thứ tự như vậy trong kho thư tịch thời Tiên Tần.

Tập sách Sơn hải kinh đô  nhằm giới thiệu tới quý vị độc giả những hình ảnh đẹp nhất về Sơn hải kinh mà các họa sĩ thời xưa đã vẽ nên. Trong đó, một phần hình ảnh trích từ bộ sách Thủ phổ gồm 6 quyển được vẽ bởi các họa sư cung đình nhà Thanh (Trung Quốc) là Dư Tỉnh, Trương Vi Bang, mất mười một năm mới hoàn thành, mỗi loài dị thú đều được vẽ rất sống động kèm theo phân bối cảnh tỉ mi; ngoài ra, các hình ảnh khác được trích từ cuộn tranh Quái kỳ điều thú đô quyển do một họa sư vô danh Nhật Bản vẽ vào thời kỳ Edo; về phần nội dung, chúng tôi chủ yếu viết lại từ những ghi chép trong Sơn hải kinh, đôi khi kèm theo chút kiến giải sơ lược.