Khảo Về Cội Rễ Dân An Nam - Nguyễn Mạnh Sơn (tuyển chọn và giới thiệu)

KHẢO VỀ CỘI RỄ DÂN AN NAM 

Tác giả: Nhiều tác giả - Nguyễn Mạnh Sơn tuyển chọn và giới thiệu

Cuốn sách Khảo về cội rễ dân An Nam vốn không phải là một khảo cứu chuyên sâu hay một cuộc truy tầm nguồn gốc của người An Nam, mà chỉ là tập sách nhỏ tuyển chọn những bài diễn thuyết, bài khảo cứu, bài dịch của các học giả uyên bác hồi đầu thế kỷ XX từng được đăng trên tạp chí Nam Phong.

Tạp chí Nam Phong, được xem như một diễn đàn học thuật và văn hóa quan trọng hồi đầu thế kỷ XX, ra đời trong thời kỳ Việt Nam có nhiều biến động sâu sắc về lịch sử chính trị, giáo dục và văn hóa. Đó là nơi tập hợp được nhiều học giả nổi tiếng cộng tác như Đông Hồ Lâm Tấn Phác, Thượng Chi Phạm Quỳnh, Nguyễn Trọng Thuật, Sở Cuồng Lê Dư, Đặng Xuân Viện... với các khảo cứu giá trị trên nhiều lĩnh vực triết học, khoa học, lịch sử cùng những sáng tác đương đại và tuyển dịch cổ văn.

Cuốn sách Khảo về cội rễ dân An Nam tuyển lựa các bài viết về lịch sử Việt Nam từ buổi khỏi thủy đến đầu thế kỷ XX, từ lược sử về thời Triệu Đà, về tình hình nước ta giai đoạn nội thuộc nhà Đông Hán, về Ngô vương Quyền, về lược sử vua Lý Nhân Tôn, về triều đại nhà Hồ, về lịch sử Lê Lợi, về chính trị thời Hậu Lê, về lịch sử đời Tây Sơn, cho đến lịch sử đầu triều Nguyễn, lược sử họ Mạc ở Hà Tiên... Đặc biệt ở phần tổng luận, có tuyển chọn bài viết về phương pháp làm sử, tài liệu tham khảo hữu ích cho những ai muốn đi sâu tìm hiểu, đánh giá, phê bình lịch sử.

Tên sách Khảo về côi rễ dân An Nam vốn là tiêu đề một khảo cứu của Léonard Aurousseau - một nhà ngữ văn học và văn khắc học lừng danh của Pháp, người có nhiều đóng góp cho nghiên cứu cổ sử Việt Nam, từng làm gia sư cho Hoàng đế Duy Tân, được trực tiếp khảo sát và nghiên cứu kho sách của Nội các và Sử quán. Mặc dù hiện nay, thông qua hiện vật khảo cổ học chứng minh, quan điểm của Aurousseau về nguồn gốc người Việt Nam đang bị xét lại, nhưng vào thời điểm bài khảo cứu ra đời, cũng như nhiều năm sau đó, quan điểm của ông luôn được các học giả đời sau tán đồng.

Bằng việc tuyển chọn các bài viết về lịch sử Việt Nam từ tạp chí Nam Phong, cuốn sách này muốn đưa lại những trang viết của người xưa đến thế hệ ngày nay, với mong muốn giúp người đọc thời nay hiểu cách các trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX nhìn về lịch sử, về tư liệu, về mối quan hệ của lịch sử với các vấn đề của thời cuộc. Qua đó làm toát lên tinh thần học thuật đầy sôi động của giới trí thức Việt Nam đầu thế kỷ XX. Có thể coi cuốn sách này như nhịp cầu nối giữa thế hệ trí thức tiền bối với người đọc ngày hôm nay. Dù cùng với sự tiến bộ của tri thức, công nghệ, nhiều nghiên cứu mới được mở ra, nhiều tư liệu mới được phát hiện, khiến những quan điểm xưa cũ có thể bị bác bỏ nhưng không vì thế mà chúng ta hoàn toàn phớt lờ hay xem nhẹ những nghiên cứu và quan điểm xưa cũ đó, bởi nếu không có những nghiên cứu đó làm nền tảng, người đời sau sẽ thiếu đi công cụ, phương tiện và bàn đạp để có thể tiếp tục tìm tòi nghiên cứu sâu hơn. Vì thế đối với chúng tôi, trong chừng mực nào đó, những nghiên cứu xưa cũ có lẽ ít nhiều vẫn có giá trị tham khảo.