Lịch sử pháp luật thế giới - Nguyễn Minh Tuấn - Trần Tuấn Kiệt (Bìa cứng)

LỊCH SỬ PHÁP LUẬT THẾ GIỚI

Tác giả: PGS.TS. Nguyễn Minh Tuấn - ThS. NCS. Trần Tuấn Kiệt

Lịch sử pháp luật thế giới là công trình nghiên cứu của PGS.TS. Nguyễn Minh Tuấn và ThS. NCS. Trần Tuấn Kiệt, tái hiện hành trình hình thành và phát triển của pháp luật từ cổ đại đến hiện đại. Cuốn sách giúp độc giả hiểu sâu hơn về nguồn gốc của công lý, quyền con người và những nền tảng pháp lý đã định hình xã hội văn minh ngày nay.

-----

Pháp luật không phải là một khái niệm xa vời, khô khan hay chỉ tồn tại trong những bộ luật dày cộp đặt trên kệ sách. Thực ra, pháp luật hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống thường nhật của chúng ta: từ khi mở mắt chào đời cho tới lúc nhắm mắt xuôi tay. Chiếc cốc nước buổi sáng bạn uống, ngôi nhà bạn ở, lớp học bạn đến, công việc bạn làm, hay thậm chí bản nhạc bạn nghe qua điện thoại, tất cả đều ít nhiều được định hình, bảo vệ hoặc kiểm soát bởi pháp luật. Nhưng câu hỏi thú vị hơn là: pháp luật đã hình thành và phát triển như thế nào trong suốt hàng nghìn năm lịch sử nhân loại?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải ngược dòng thời gian về hơn bốn nghìn năm trước, khi Vua Ur-Nammu của Sumer soạn ra những bộ quy tắc đầu tiên nhằm ổn định xã hội. Kể từ đó, những văn bản pháp luật quan trọng nối tiếp nhau ra đời: Bộ luật Hammurabi với nguyên tắc “mắt trả mắt", Mười hai bảng luật La Mã, Bộ luật Justinian hay Magna Carta - văn bản từng buộc nhà vua Anh phải giới hạn quyền lực của chính mình. Mỗi văn bản ấy không chỉ là những điều khoản trên giấy, mà còn phản ánh cả một thời đại, một cuộc đấu tranh, một bước tiến dài trong nỗ lực của loài người nhằm xây dựng trật tự và công lý.

Pháp luật, vì thế, chính là tấm gương phản chiếu lịch sử xã hội loài người. Khi xã hội biến động, luật pháp cũng thay đổi. Khi xã hội cần ổn định, luật pháp trở thành trụ cột giữ gìn sự ổn định ấy. Chế độ nô lệ từng được hợp pháp hóa, rồi bị xóa bỏ. Án tử hình từng được duy trì, rồi nhiều nơi bãi bỏ, nhưng cũng có nơi tái lập. Phụ nữ từng bị loại trừ khỏi đời sống pháp lý, rồi kiên trì đấu tranh để bước vào giảng đường luật, phòng xử án, và cuối cùng là nghị trường. Mỗi thay đổi của pháp luật là một câu chuyện về mẫu thuẫn, về xung đột, nhưng đồng thời cũng là câu chuyện về khát vọng tự do, bình đẳng và phẩm giá con người.

Cuốn sách Lịch sử pháp luật thế giới mà bạn đang cầm trên tay không đơn thuần là một cuốn sách tham khảo. Nó được viết như một hành trình kể chuyện, nơi mỗi phần là một cột mốc, một lát cắt sinh động của lịch sử pháp luật. Bạn sẽ bắt gặp những vị vua cổ đại ban hành bộ luật đầu tiên; những triết gia Hi Lạp đặt nền móng cho khái niệm công lý; hay những nhà cách mạng hiện đại biến pháp luật thành công cụ của dân chủ. Ở đó, bạn không chỉ học luật, mà còn học cách hiểu con người qua luật.

Nếu bạn là sinh viên năm thứ nhất ngành luật, mới chập chững bước chân vào giảng đường, có lẽ bạn sẽ thắc mắc: Tại sao mình phải học lịch sử pháp luật? Nó có ích gì cho nghề nghiệp sau này? Câu trả lời rất đơn giản: không thể hiểu pháp luật hiện đại nếu không biết đến gốc rễ lịch sử của nó. Luật mà bạn đang học hôm nay không xuất hiện từ hư vô, nó được hình thành qua hàng nghìn năm kế thừa, sửa đổi và tranh luận. Chỉ khi hiểu được lịch sử ấy, bạn mới thật sự thấm thía giá trị của từng điều khoản, mới biết trân trọng những quyền con người tưởng chừng hiển nhiên, và mới đủ bản lĩnh để góp phần xây dựng hệ thống pháp luật trong tương lai.

Hãy tưởng tượng rằng một ngày nào đó bạn sẽ trở thành luật sư, thẩm phán, công chứng viên hay công chức nhà nước. Khi đứng trước một vụ án, một hợp đồng hay một chính sách, bạn sẽ không chỉ cần biết “luật viết thế nào", mà còn phải hiểu “tại sao luật lại viết như vậy”, “nó ra đời trong bối cảnh nào”, “nó đã từng thay đổi ra sao". Chính những câu chuyện lịch sử trong cuốn sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi ấy, để pháp luật không còn là những dòng chữ lạnh lẽo, mà trở thành một dòng chảy sống động xuyên suốt chiều dài văn minh nhân loại.

Trích Lời nói đầu

----

PGS.TS. Nguyễn Minh Tuấn - Hiện là Phó chủ nhiệm phụ trách Khoa Lý luận, lịch sử nhà nước và pháp luật; Thành viên Hội đồng Khoa học và đào tạo của Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông bảo vệ luận án tiến sĩ luật học đạt loại giỏi tại Trường Đại học Tổng hợp Saarland, Cộng hòa liên bang Đức năm 2012. Năm 2017, ông được bổ nhiệm chức danh Phó giáo sư ngành luật học. Ông là tác giả của hàng trăm bài báo đăng trên các Tạp chí chuyên ngành luật trong nước và quốc tế; tác giả/đồng tác giả gần 50 sách chuyên khảo, sách tham khảo và Giáo trình. Một số tác phẩm nổi bật do ông là tác giả và chủ biên: Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới; Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam; Nhà nước và pháp luật triều Hậu Lê với việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của con người; Các lý thuyết pháp luật đương đại trên thế giới...

ThS. NCS. Trần Tuấn Kiệt - Hiện là giảng viên tại Khoa Lý luận, Lịch sử Nhà nước và Pháp luật, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông tốt nghiệp chương trình Thạc sĩ chuyên ngành Quản trị nhà nước và Phòng, chống tham nhũng. Tiếp đó, ông theo học nghiên cứu sinh chuyên ngành Lý luận, Lịch sử Nhà nước và Pháp luật tại Trường Đại học Luật,