Phụ nữ trong dòng lịch sử cứu độ - Lm. Phêrô Lê Hoàng Nam, S.J.

PHỤ NỮ TRONG DÒNG LỊCH SỬ CỨU ĐỘ

Tác giả: Lm. Phêrô Lê Hoàng Nam, S.J.

Tập sách này là một nỗ lực tìm hiểu về sự xuất hiện, vai trò và vị trí của người phụ nữ trong dòng lịch sử cứu độ, bởi lẽ thực sự đã có "một số phụ nữ làm chúng tôi ngạc nhiên" (Lc 24,22). Đó là cuộc hành trình dài nhìn lại và đánh giá cao những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của họ, vốn đôi khi bị bỏ quên hoặc xem nhẹ trong các ghi chép lịch sử. Những người phụ nữ ấy hiện lên vô cùng đa dạng, và để bắt đầu, chúng ta cần quay về nguồn cội với các nhân vật trong Kinh Thánh. Họ không chỉ là những nhân vật phụ trợ mà chính là những tác nhân tích cực, góp phần kiến tạo nên lịch sử dân Chúa và chuẩn bị cho công trình cứu độ. Họ là những kiểu mẫu và phản ánh cho nhiều bóng dáng phụ nữ ngày nay, mang đến thông điệp quý giá.

Bước sang thời kỳ đầu của Giáo Hội, hình ảnh người phụ nữ tiếp tục toả sáng. Họ là những môn đệ trung kiên theo Chúa Giêsu, là những người đầu tiên loan báo Tin Mừng Phục Sinh, và là những cột trụ trong cộng đoàn, hay nữ tử đồng trinh, tử đạo. Các bà đạo đức, các nữ tu tiên khởi đã dùng đức tin, lòng mến và đôi khi cả mạng sông mình để vun đắp cho Giáo Hội thuở sơ khai. Không dừng lại ở lĩnh vực đức tin và đức ái, lịch sử còn chứng kiến sự đóng góp của những người nữ có bộ óc giỏi giang, xuất thân và toả sáng trong nhiều lĩnh vực. Đó là các nữ thần học gia sâu sắc, các nữ học giả uyên bác, cho đến những nghệ sĩ, nhà giáo dục và nhà từ thiện đã dùng tài năng và trí tuệ để phụng sự Thiên Chúa và phục vụ tha nhân.

Tuy nhiên, hành trình ấy không phải là không có những bước ngoặt hoặc sai lạc. Cũng đã xuất hiện một số phụ nữ, vì những động cơ và hoàn cảnh phức tạp, đã đi vào những lối rẽ sai lầm, thậm chí chống đối lại đức tin chân chính, để lại những hệ quả đáng tiếc trong dòng chảy lịch sử. Tương tự, một số phong trào hay trào lưu có liên quan đến phụ nữ, dù khởi phát với những ý hướng có thể tốt đẹp, nhưng dần dà đã bộc lộ những vấn đề về thần học hoặc thực hành, tạo nên những thách thức và chia rẽ cho cộng đoàn đức tin.

Và khi điểm lại toàn bộ cuộc hành trình ấy, hình ảnh người phụ nữ vĩ đại nhất trong công trình cứu độ của Thiên Chúa chính là Đức Maria. Mẹ đã luôn có thái độ khiêm hạ qua tiếng “Xin Vâng”, và là khuôn mẫu trọn hảo của đức tin, đức cậy và đức mến. Mẹ là Evà mới, là Mẹ của Giáo Hội, và là người đã cộng tác cách độc nhất vô nhị vào mầu nhiệm Nhập Thể và Cứu Chuộc. Nơi Mẹ, vị trí và vai trò của người phụ nữ trong lịch sử cứu đô đạt tới đỉnh cao và sự viên mãn, trở thành ánh sao dẫn đường cho mọi Kitô hữu trên hành trình tìm kiếm và đáp lại tiếng gọi của Thiên Chúa.

Tập sách này được triển khai dưới một phương pháp tiếp cận phong phú, đa chiều, cố gắng hài hoà giữa hai chiều kích lịch sử và thần học. Về mặt lịch sử, tập sách đi sâu vào các dữ liệu, bối cảnh và diễn tiến cụ thể, nhằm tái hiện cách chân thực và sống động nhất sự hiện diện của người phụ nữ qua các thời kỳ. Song song đó, chiều kích thần học giúp lý giải, suy tư và khai mở ý nghĩa đức tin từ những sự kiện và nhân vật ấy, để thấy được sự quan phòng và sứ vụ đặc biệt của họ trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Trên nền tảng kép ấy, cuốn sách liệt kê, kết nối và mở rộng những câu chuyện riêng lẻ thành một dòng chảy liên tục và đầy dấu ấn. Từ Cựu Ước đến Tân Ước, từ buổi bình minh của Giáo Hội cho đến những thăng trầm của các thời đại, độc giả sẽ nhận ra một chứng tá tập thể hùng hồn: người phụ nữ luôn hiện diện như những cộng tác viên tích cực, những chứng nhân kiên trung, và những người gìn giữ, vun đắp đức tin bằng chính cuộc sống, tình yêu và đôi khi bằng cả sự hy sinh thầm lặng của mình. Dòng chảy ấy vừa phản ánh bối cảnh xã hội và thần học của từng thời, vừa cho thấy sức sống bền bỉ và sự đóng góp không thể thay thế của họ vào hành trình đức tin chung của toàn thể Dân Chúa. Trong dòng chảy ấy, dĩ nhiên, có cả mặt tối lẫn mặt sáng.

- Trích Dẫn nhập