Theo dấu chân Thánh Thần - Tổng quan lịch sử linh đạo Kitô giáo - Lm. Phêrô Lê Hoàng Nam, SJ

THEO DẤU CHÂN THÁNH THẦN - TỔNG QUAN LỊCH SỬ LINH ĐẠO KITÔ GIÁO

Tác giả: Lm. Phêrô Lê Hoàng Nam, SJ

“Linh đạo” (Spirituality) là một thuật ngữ quen thuộc nhưng không dễ để đưa ra một định nghĩa chuẩn xác và đầy đủ, bởi lẽ, nó mang hàm nghĩa rất sâu rộng và đa tầng. Khái niệm này thường được hiểu theo bốn góc độ. Trước hết, “linh đạo” được dùng để chỉ phẩm chất của những gì thuộc về thiêng liêng. Ở một bình diện khác, nó đồng nghĩa với lòng đạo đức chân thành của một vị thánh hay bất kỳ ai khao khát hướng về điều thánh thiện, ngay cả khi họ không phải là Kitô hữu. Ở góc độ nghiên cứu, “linh đạo” được coi là một môn khoa học giảng dạy các nguyên tắc thực hành để đạt tới sự thánh thiện. Dưới khía cạnh này, nó còn được gọi là “Thần học thiêng liêng”. Cuối cùng, “linh đạo” cũng còn được xác định là một trường phái cụ thể. Các học thuyết về đời sống thiêng liêng được hệ thống hoá dựa trên kinh nghiệm và gợi hứng của một vị thánh, hoặc Đấng Sáng Lập dòng tu.

Bạn đã từng nghe nói đến các Ẩn sĩ, cha Sa Mạc, những bậc thầy linh đạo như Biển Đức, Phanxicô, Đaminh, Têrêsa Avila hay Inhaxiô Loyola? Bạn đã từng quen thuộc với các thực hành nhân đức, những phương thế phân định, hay các khái niệm về bảy mối tội đầu và những nết xấu căn rễ trong tâm hồn? Nhưng liệu bạn có bao giờ tự hỏi: những trải nghiệm ấy bắt nguồn từ đâu, được thai nghén trong bối cảnh lịch sử đầy biến động nào, và vì sao chúng lại trổ sinh đúng vào khúc quanh ấy của thời đại?

Lịch sử Giáo hội và lịch sử nhân loại, từ phương Đông đến phương Tây, kỳ thực là một câu chuyện dài nối tiếp nhau về những nẻo đường thiêng liêng gặp gỡ Thiên Chúa. Trên hành trình ấy, mỗi linh đạo xuất hiện đúng vào thời điểm cần thiết, đáp lại những đòi hỏi cấp bách của thời đại và nhu cầu canh tân sâu xa của cộng đoàn đức tin. Các linh đạo không loại trừ hay đối lập nhau, mà cùng bổ túc để phản ánh trọn vẹn những nét phong phú khôn lường của Thiên Chúa: có linh đạo vững chãi như nền móng, có linh đạo như vách tường chở che, và có linh đạo dịu mát tựa làn gió sớm làm trổ sinh hoa trái trong khu vườn ân sủng mà Thiên Chúa vẫn đang không ngừng vun xới, lao tác để làm cho đẹp hơn.

Cầm cuốn sách này trên tay, độc giả được mời gọi để lắng nghe chính Chúa Thánh Thần kể chuyện. Chúng ta “theo dấu chân Thánh Thần” để được Ngài đích thân dẫn lối vào từng giai đoạn của lịch sử, khám phá những sáng kiến bất ngờ và sống động của Ngài qua sự nảy mầm của các truyền thống thiêng liêng. Lắng nghe câu chuyện của Thần Khí cũng chính là mở lòng nhận ra cách Ngài không ngừng can thiệp, thổi luồng sinh khí mới vào các thời kỳ, từ những kỷ nguyên đan tu cổ điển cho đến các chuyển động thiêng liêng của thế giới hôm nay.

Để giúp độc giả nắm bắt câu chuyện ấy một cách mạch lạc, tác phẩm đan dệt bối cảnh lịch sử xã hội với sự hình thành của các dòng tu và các phong trào thiêng liêng của giáo dân, những chiếc nôi bền bỉ lưu giữ và hiện tại hóa các giá trị thiêng liêng. Ở chiều sâu tư tưởng, sách đi vào gia sản của các bậc thầy linh đạo tiêu biểu: có khi là cái nhìn tổng quát để độc giả tự do khám phá, có khi là sự đào sâu vào một trực giác cốt lõi có trích dẫn trực tiếp, nhằm làm sáng tỏ cách một ơn ban cá vị được Thánh Thần chuyển hóa thành lối sống cho cả một cộng đoàn có thể chế.

Với tính chất vừa là tài liệu đào sâu lịch sử, vừa là tác phẩm đồng hành cho đời sống thiêng liêng, cuốn sách không dừng lại ở việc cung cấp tri thức. Lịch sử linh đạo không phải một bảo tàng tĩnh lặng của quá khứ, mà là dòng chảy vẫn đang cuộn trào dưới sự dẫn dắt của Đấng An Ủi. Khi chăm chú lắng nghe câu chuyện của Thánh Thần qua từng trang sách, ước mong mỗi độc giả cũng nhận ra lời mời gọi dấn thân của riêng mình: trở thành người lữ hành tiếp tục bước theo dấu chân Ngài, và viết tiếp những trang sử thiêng liêng mới bằng chính cuộc đời sống động hôm nay.

Lm. Phêrô Lê Hoàng Nam, SJ