Các mô thức văn hóa - Ruth Benedict (Tái bản 2026)

CÁC MÔ THỨC VĂN HÓA (Tái bản 2026)

Tác giả: Ruth Benedict - Dịch giả: Phạm Minh Quân - Đỗ Lai Thúy (giới thiệu)

Các mô thức văn hóa (Patterns of Culture) - R. Benedict được xuất bản năm 1934 và được xếp vào hàng kinh điển của trường phái Văn hóa và nhân cách mà chính R. Benedict là người đi tiên phong. Cuốn sách này đã làm sáng tỏ mối quan hệ tương hỗ giữa một số mặt trong một nền văn hóa như kinh tế, cơ cấu gia đình, quyền uy chính trị, tôn giáo, chiến tranh, thần thoại và văn hóa truyền miệng. Cuốn sách không chỉ đi đầu trong việc nắm bắt mối quan hệ giữa cá nhân và văn hóa mà còn đưa ra phương pháp nghiên cứu mới cho nhân loại học văn hóa, đó là cách tiếp cận văn hóa một cách tổng thể trên tinh thần của thuyết tương đối văn hóa.

Trong vòng một phần tư thế kỷ, công trình Các mô thức văn hóa của Ruth Benedict đã được dịch ra 14 thứ tiếng, góp phần quan trọng trong việc giới thiệu một cách sáng rõ, sâu sắc về nhân loại học và kết nối được khoa học tự nhiên với khoa học nhân văn – hai ngành trước đó vốn bị coi là rất tách biệt. Theo M. Margaret Mead, khi Ruth Benedict đến với nhân loại học vào năm 1921, thuật ngữ “văn hóa”, như cách hiểu của chúng ta ngày nay, chỉ là một từ ít được biết đến và chỉ được sử dụng hạn hẹp trong một số nhà nhân loại học chuyên nghiệp. Khái niệm “văn hóa”, cũng như cụm từ “trong nền văn hóa của chúng ta”, được sử dụng rộng rãi là có công rất lớn của Các mô thức văn hóa.

-----------
Ruth Benedict sinh ngày 5 tháng 6 năm 1887 tại New York. Thời trẻ, bà theo đuổi văn chương, sáng tác với bút danh Anne Singeton. R. Benedict đến với nhân loại học khá muộn (năm 1919). R. Benedict đã bảo vệ xuất sắc luận án tiến sĩ nhân loại học “Ý niệm chung về hộ thần ở Bắc Mỹ” (The Concept of the Guardian Spirit in North America) vào năm 1923 và ngay sau đó được mời làm giảng viên chính thức của Đại học Columbia. Bà gắn bó với sự nghiệp nghiên cứu và đào tạo ở đại học này cho đến cuối đời.

R. Benedict chịu ảnh hưởng sâu sắc thuyết tương đối văn hóa của F. Boas và tinh thần chống chủ nghĩa phát xít, chống thuyết tộc người trung tâm của ông. R. Benedict đặc biệt quan tâm đến công tác điền dã và tập trung vào nghiên cứu mối quan hệ tương tác giữa sáng tạo cá nhân và các mô thức văn hóa. Từ việc nghiên cứu so sánh giữa các tộc người thổ dân miền tây nam và miền đồng bằng Bắc Mỹ, R. Benedict nhận ra mối quan hệ đẳng cấu giữa văn hóa và nhân cách. Bà khẳng định “văn hóa hiển nhiên là nhân cách” (culture is personality writ large) và đây cũng là đóng góp đặc biệt của bà trong nghiên cứu, tiếp cận nhân loại học văn hóa, đặt nền móng cho trường phái “Văn hóa và nhân cách” (Culture – and – personality school) nổi tiếng ở Mỹ từ những năm 1930 thế kỷ XX.