Lĩnh Nam Chích Quái Liệt Truyện

LĨNH NAM CHÍCH QUÁI LIỆT TRUYỆN

Hiệu chính Hán văn: Vũ Quỳnh - Phiên âm Hán Việt - Dịch nghĩa: Michel Nguyễn Hạnh

Lĩnh Nam (嶺南): chỉ vùng đất phía nam dây Ngũ Lĩnh, tức khu vực Giao Chỉ – Việt Nam thời cổ.

Chích Quái (摭怪): nghĩa là “nhặt nhạnh những điều kỳ lạ", ám chỉ sưu tập các truyện lạ, truyện dị thường.

Liệt Truyện (列傳): truyện được sắp theo thứ tự từng nhân vật, từng chủ để – một thể loại quen thuộc trong sử truyện Trung Hoa.

---

Từ buổi bình minh của lịch sử dân tộc, người Việt đã không ngừng sáng tạo nên những huyền tích, thần thoại và truyền kỳ để lưu truyền đạo lý sống, bồi đắp bản sắc văn hóa và khẳng định chủ quyền trên dải đất thiêng liêng hình chữ S. Trong dòng mạch ấy, Lĩnh Nam chích quái – bộ sưu tập truyện truyền kỳ khởi thảo từ thời Trần – là một công trình mang tính chất “huyền sử”, vừa ghi lại những sự tích kỳ lạ nơi đất Lĩnh Nam, vừa phản ánh khát vọng tự chủ và nhân văn sâu sắc của người xưa.

Quyển Lĩnh Nam Chích Quái Liệt Truyện mà quý độc giả đang cầm trên tay là kết quả của một quá trình hiệu đính, khảo chứng và chú giải công phu, được tổ chức thành ba phần song song và tương ứng:

1. Phần 1: Lĩnh Nam Chích Quái Liệt Truyện, phần tiếng Việt, do địch giả Nguyễn Hạnh chuyển ngữ mạch lạc và giữ nguyên phong vị cổ kính của nguyên bản, giúp độc giả hiện đại tiếp cận dễ dàng.

2. Phần 2: Lĩnh Nam Chích Quái Liệt Truyện, phần Hán văn, là văn bản gốc đã được Vũ Quỳnh hiệu chính vào thế kỷ XV. Đây là tài liệu văn học quý giá, thể hiện tinh thần biên khảo và chấn hưng văn hóa dân tộc thời hậu Lê.

3. Phần 3: Lĩnh Nam Chích Quái Liệt Truyện, phần phiên âm Hán – Việt, do Nguyễn Hạnh phiên âm, giữ nguyên cú pháp Hán cổ, có giá trị như một công cụ học thuật phục vụ nghiện cứu văn học trung đại và Hán Nôm học.

Mỗi phần gồm 162 mục tương ứng, phân chia rõ ràng thành hai quyền:

- Quyền chi nhất: gồm 10 truyện, đa phần là các truyền thuyết thời Hồng Bàng, thời dựng nước.

- Quyển chi nhị: gồm 13 truyện, nối tiếp các truyện dã sử đời sau, phản ánh các lớp tín ngưỡng dân gian thời Lý – Trần – Hậu Lê.

Không chỉ tái lập văn bản cổ qua việc chỉnh lý ngữ pháp, phục dựng tên gọi và địa danh theo tri thức sử học hiện đại, tập sách này còn cung cấp hệ thống ghi chú văn hóa lịch sử nhằm làm sáng rõ hoàn cảnh hình thành, biểu tượng và ý nghĩa của từng truyện kể. Người biên soạn đã nỗ lực giữ gìn giọng văn cổ kính, đồng thời làm cho nội dung gần gũi hơn với độc giả hôm nay, đặc biệt là giới trẻ đang tìm lại căn cước văn hóa trong dòng chảy toàn cầu hóa.

Trong thời đại mà văn hóa đọc và tri thức truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức, việc tái hiện những áng văn như Lĩnh Nam Chích Quái dưới hình thức chú giải học thuật là một hành động gìn giữ ký ức tập thể, nối liền những tầng văn hóa đã bị thời gian vùi lấp. Ở đó, mỗi vị thần, mỗi nhân vật, mỗi câu chuyện không chỉ là truyền thuyết, mà còn là tấm gương phản chiếu tâm thức dân tộc và tinh thần bất khuất của cha ông.

Chúng tôi hy vọng tập sách này sẽ là chiếc cầu nối giữa hiện tại và quá khứ, giữa người đọc hôm nay và kho tàng văn học – lịch sử dân gian Việt Nam. Xin trân trọng gửi đến quý độc giả lời mời đọc và suy ngẫm.

Ba Thôn, 03.9.2025 

Michel Nguyễn Hạnh