Truyện Kiều Hội Bản

Cảo thơm lần giở trước đèn

Phong tình có lục còn truyền sử xanh

Truyện Kiều là một kiệt tác của Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, đồng thời đó cũng là một trong những kiệt tác của nền văn chương cổ điển Việt Nam. Truyện Kiều là truyện thơ Nôm viết theo thể lục bát, dựa theo tác phẩm Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân, Trung Quốc. Hàng trăm năm qua, Truyện Kiều đã sống chan hòa trong đời sống của toàn dân tộc. “Người trong nước từ kẻ ngu phu ngu phụ cho chí đến người có văn học, ai cũng biết, ai cũng đọc, mà ai cũng chịu là hay”.

Kể từ khi ra đời cho đến sau này, Truyện Kiều đã “gây nên một cơn sốt trong làng văn Việt Nam”. “Cơn sốt” đó đã tạo nên hai xu hướng chính trong việc truyền bá và thưởng thức tác phẩm. Xu hướng thứ nhất là việc Truyện Kiều đã được tổ chức khắc in, sao chép, tái bản nhiều lần, kéo theo đó là việc phiên âm, chú giải, bình luận về Truyện Kiều đã được tiến hành rầm rộ, đều đặn trên khắp cả nước. Xu hướng thứ hai, đó là vấn đề Truyện Kiều đã trở thành “một đề tài được chú ý của văn nhân tài tử Việt Nam”. Người ta không chỉ thưởng thức Truyện Kiều mà còn đua nhau đề Kiều, vịnh Kiều, hát Kiều, đố Kiều, bói Kiều, lẩy Kiều, tập Kiều; không những vậy, Truyện Kiều còn được dịch từ thơ Nôm của Nguyễn Du ra thơ chữ Hán theo các thể lục bát, song thất lục bát, thất ngôn bát cú”. Và hơn thế nữa, Truyện Kiều còn diễn dịch, chuyển hóa thành các thể loại văn học nghệ thuật khác nhau, như phú, diễn ca, tuồng, chèo...

Theo thống kê của các nhà nghiên cứu về Truyện Kiều cho biết, đến nay, chúng ta đã sưu tập được 63 văn bản Truyện Kiều cổ khác nhau. Trong bộ sưu tập các văn bản Truyện Kiều cổ đó, cần phải nói đến bản Kim Vân Kiều tân truyện, tức Kim Vân Kiều hội bản, Truyện Kiều hội bản hiện đang được lưu trữ tại Thư viện Anh Quốc.

VỀ ẤN BẢN TRUYỆN KIỀU HỘI BẢN

Ấn bản Truyện Kiều hội bản (Truyện Kiều có tranh minh họa) được dựng lại dựa trên ấn bản Truyện Kiều hội bản 1894 – đây là ấn bản được lưu trữ tại Thư viện Anh Quốc và có giả thiết cho rằng do vua Tự Đức thực hiện – dòng chữ đỏ thể hiện phần tóm lược có thể là “châu phê” của vua Tự Đức
Về bố cục trình bày trong mỗi trang, quy cách đều rất thống nhất gồm 6 yếu tố: ① Câu dẫn, ② Số tờ, ③ Tóm lược nội dung chính của đoạn trích (được viết bằng mực son), ④ Phần thơ chính văn Truyện Kiều, ⑤ Phần chú giải, ⑥ Tranh minh họa nội dung đoạn trích.
Điều đặc biệt là mỗi trang đều có phần tranh minh họa cho nội dung tương ứng, gồm 146 bức tranh vẽ bằng mực nho cực kỳ chi tiết.
Truyện Kiều hội bản có số lượng chú thích, chú giải phong phú, đa dạng, nhiều chú giải độc đáo , ước chừng khoảng 705 lời chú giải, trong đó có khoảng 513 chú thích chú giải về xuất xứ, và khoảng 127 lời chú thích giảng giải về chữ nghĩa câu Kiều, 01 lời khảo dị và 64 lời phê (nguyên phê, cổ phê, phê vân).