Washington Square

Washington Square / Tác giả: Henry James

Đã đến lúc quay trở lại với Henry James: luôn luôn cần quay trở lại với James, vì đó là nhà văn có thể nói với chúng ta rất nhiều điều.

Không hề ngẫu nhiên khi James coi Balzac là thầy: James làm ngược lại được Balzac. Nếu đọc Bông huệ trong thung, ta sẽ đọc đi đọc lại, với cảm giác (xen lần hy vọng nhuốm tuyệt vọng) là sẽ khám phá được, Balzac đã làm cách nào để khiến cho nhục cảm cứ tăng lên, tăng lên mãi, như chảy ra từ một nguồn dồi dào vô biên: Balzac thực sự là nhân vật cuối cùng còn nắm được bí mật của điều khiển và trình hiện dục vọng, the last Racine. Washington Square mang lại một kinh nghiệm ngược: nhưng làm thế nào mà James lại có thể giấu kín nhục cảm và passion được đến mức ấy? phong kín lại, đóng dấu niêm không thể gỡ. Những phụ nữ đẹp hấp dẫn ta trong thế giới Balzac, còn ở thế giới James, chính các nữ nhân không nhan sắc giữ vai trò thu hút đó.

Washington Square của Henry James, quyến rũ một cách lạ thường, chính là thứ đã làm cho quảng trường Washington tại New York được khoác lên mình một bầu không khí huyền hoặc (và cả mơ hồ) của văn chương. Điều may mắn cho chúng ta là James không hề thích Washington Square: có thể đoán được điều này, vì nó không xuất hiện trong edition New York. Vậy thì có thể yên tâm là không có sửa chữa, cũng không có preface nào kèm theo. Nhiều thứ nên để yên, for the best and for the worst, và nhiều thứ rất không cần được giải thích.

“Đúng là thế, nhưng ta không dừng được, đầu óc ta lúc nào cũng hoạt động không biết mệt. Đã đâm lao thì phải theo lao. Ta phải trả giá bằng những cơn đau đầu, những cơn đau đầu kinh điển của ta... đau như vòng kim cô siết ấy! Nhưng ta cảm tưởng mình là nữ hoàng đang đội vương miện. Cháu có tin là ngay bây giờ ta vẫn đang đau đầu không? Dù thế ta cũng không thể bỏ lỡ cuộc hẹn này. Ta có chuyện cực kỳ quan trọng cần nói.”