Chăm sóc chính mình - Hành trình nội tâm của nhà tham vấn

CHĂM SÓC CHÍNH MÌNH - HÀNH TRÌNH NỘI TÂM CỦA NHÀ THAM VẤN

Tác giả: Gerald Corey, Michelle Muratori, Jude T. Austin II và Julius A. Austin

Các chuyên gia tham vấn là những người giàu lòng trắc ẩn, luôn cố gắng giúp đỡ người khác. Nhưng chúng ta không thể trao đi những điều tốt lành nếu chính mình đang cạn kiệt. Giống như hướng dẫn quen thuộc trên máy bay: hãy đeo mặt nạ dưỡng khí cho bản thân trước khi giúp người khác. Nếu không, chúng ta sẽ sớm thiếu "oxy” và chẳng thể tiếp tục đồng hành cùng ai. Dù hiểu rõ tầm quan trọng của tự chăm sóc bản thân, nhiều người làm nghề vẫn thấy việc áp dụng điều mình biết vào thực tế là một thách thức lớn.

Cuốn sách này được viết ra để giúp bạn bắt đầu – một cách thực tế, nhân văn và bền vững.

Không ít nhà tham vấn dành nhiều tâm sức cho thân chủ nhưng lại bỏ quên việc chăm sóc chính mình. Chăm sóc chính mình - Hành trình nội tâm của nhà tham vấn (tên gốc tiếng anh: Counselor Self-Care, ấn bản lần 2, năm 2024) là cuốn sách dành cho những người làm nghề trợ giúp, tập hợp những chia sẻ chân thực về áp lực, thất bại, khủng hoảng và hành trình chăm sóc bản thân của người trong nghề, đồng thời giới thiệu các chiến lược self-care thiết thực nhằm phòng ngừa kiệt sức nghề nghiệp, duy trì ranh giới lành mạnh và nuôi dưỡng sự phát triển nghề nghiệp bền vững.

Trong khi phần lớn tài liệu tham vấn tâm lý tập trung vào việc hỗ trợ thân chủ, Chăm sóc chính mình - Hành trình nội tâm của nhà tham vấn lại hướng sự chú ý đến chính người hành nghề. Cuốn sách đặt ra một câu hỏi ít được nói đến nhưng vô cùng quan trọng: người làm nghề cần chăm sóc chính mình như thế nào để có thể tiếp tục chăm sóc người khác một cách hiệu quả, bền vững và có đạo đức? Cuốn sách khẳng định rằng chăm sóc chính mình (self-care) không phải là sự nuông chiều bản thân mà là một phần thiết yếu của năng lực nghề nghiệp đối với các nhà tham vấn và chuyên gia sức khỏe tâm thần.

Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn của các tác giả cùng nhiều chuyên gia trong ngành, cuốn sách chỉ ra rằng việc thường xuyên tiếp xúc với sang chấn, đau khổ và những cảm xúc khó khăn của thân chủ có thể khiến người làm nghề đối mặt với nguy cơ kiệt sức nghề nghiệp (burnout), mệt mỏi do thấu cảm (empathy fatigue) và suy giảm khả năng hiện diện trị liệu. 

Thay vì chỉ hỏi “Làm thế nào để tôi cảm thấy tốt hơn?”, sách hướng người đọc đến câu hỏi sâu sắc hơn:“Tôi cần sống và làm nghề như thế nào để vừa chăm sóc người khác, vừa không đánh mất chính mình?”

Để trả lời cho câu hỏi đó, nội dung sách được triển khai qua 9 chương theo một lộ trình rõ ràng, từ nhận thức đến thực hành:

Chương 1: Hãy chăm sóc cho bản thân
Chương 2: Các giai đoạn sự nghiệp
Chương 3: Chăm sóc bản thân trong giai đoạn sau đại học 
Chương 4: Các yếu tố gây căng thẳng trong đời sống cá nhân và nghề nghiệp
Chương 5: Chiến lược quản lý căng thẳng 
Chương 6: Thiết lập ranh giới trong nghề nghiệp và đời sống cá nhân
Chương 7: Mối quan hệ với chính mình và người khác
Chương 8: Tìm thấy ý nghĩa cuộc đời 
Chương 9: Lập kế hoạch chăm sóc bản thân phù hợp với thực tế

Ấn bản được ra đời trong bối cảnh hậu COVID-19, khi các vấn đề sức khỏe tâm thần gia tăng do cô lập xã hội, mất mát người thân, bất ổn kinh tế và những biến động trong đời sống cá nhân lẫn nghề nghiệp. Những cập nhật này giúp cuốn sách phản ánh rõ hơn các thách thức mà người làm nghề trợ giúp đang phải đối mặt trong một thế giới ngày càng nhiều áp lực và bất định.

Một trong những điểm nổi bật của tác phẩm là cách kết hợp hài hòa giữa kiến thức chuyên môn và những câu chuyện đời thực của người làm nghề. Thay vì trình bày theo lối giáo trình học thuật, sách mang đến cảm giác đồng hành thông qua sự đóng góp nội dung của 39 khách mời ở nhiều độ tuổi, nhiều giai đoạn nghề nghiệp, từ sinh viên cao học đến các chuyên gia tham vấn lâu năm. Những chia sẻ chân thực về thất bại, áp lực, khủng hoảng và quá trình phục hồi giúp người đọc thấy rằng chăm sóc bản thân không phải là một lý thuyết suông, mà là một thực hành cần được hình thành từ quá trình đào tạo và được duy trì, nuôi dưỡng xuyên suốt hành trình nghề nghiệp.

Cuốn sách đặc biệt phù hợp với các nhà tham vấn tâm lý, nhà trị liệu tâm lý, chuyên gia sức khỏe tâm thần, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên các ngành tâm lý học, tham vấn tâm lý và công tác xã hội; giảng viên, người làm công tác giám sát chuyên môn và những người hoạt động trong các lĩnh vực trợ giúp con người. Đây cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho các chuyên gia đang đối mặt với nguy cơ kiệt sức nghề nghiệp, mệt mỏi do thấu cảm hoặc mong muốn phát triển năng lực tự chăm sóc bản thân nhằm duy trì hiệu quả công việc và sự bền vững trong thực hành nghề nghiệp.

Tác giả: cuốn sách được đồng biên soạn bởi bốn tác giả có nhiều đóng góp trong lĩnh vực tham vấn và đào tạo chuyên gia sức khỏe tâm thần. 

- Giáo sư Gerald "Jerry" Corey là Giáo sư danh dự ngành tham vấn tại Đại học Bang California, Fullerton, và là một trong những tác giả hàng đầu thế giới trong lĩnh vực tham vấn và trị liệu tâm lý. Ông là tác giả/đồng tác giả của nhiều giáo trình kinh điển, được sử dụng rộng rãi và dịch ra nhiều ngôn ngữ.

- Tiến sĩ Michelle Muratori là chuyên gia về tham vấn và giáo dục năng khiếu, từng công tác hơn 20 năm tại Trung tâm Giáo dục Năng khiếu Johns Hopkins. Bà giảng dạy, nghiên cứu và viết sách về tham vấn, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển học sinh có năng lực cao.

- Phó Giáo sư Jude T. Austin II là Phó Giáo sư ngành tham vấn tại Đại học Mary Hardin-Baylor và là nhà tham vấn lâm sàng. Ông chuyên nghiên cứu đào tạo kỹ năng tham vấn và phát triển năng lực thực hành cho sinh viên.

- Phó Giáo sư Julius A. Austin là Phó Giáo sư ngành tham vấn tại Đại học Grand Canyon và hành nghề tham vấn lâm sàng tại Hoa Kỳ. Ông tham gia giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực tham vấn chuyên nghiệp.